Hoe creëer je diepte in je landschap

In deze blog wil ik het met jullie hebben over hoe je diepte in je landschap kunt creëren door gebruik te maken van kijklijnen.

Wat zijn kijklijnen?

Kijklijnen kun je vergelijken met een toeristengids met een paraplu die jou als toerist er mee op uit neemt om een plek te verkennen. Zonder de paraplu dwaal je als kijker af en raak je je gids kwijt.
De kijklijnen zijn dus eigenlijk die paraplu, ze zorgen ervoor dat jij met de oog in ieder geval niet afdwaalt en als kijker het schilderij in wordt gezogen. Tevens zorgen kijklijn voor perspectief denk maar eens aan een pad dat je landschap in loopt Dit pad zorgt voor diepte omdat je als kijker de suggestie krijgt dat de horizon in de verte ook daadwerkelijk in de verte ligt omdat het pad je letterlijk de verte in leidt.

Horizontaal vs Verticale compositie

Een horizontaal landschap is het meest traditionele landschap
De kracht van een horizontale compositie is het evenwicht, heeft een kalmerend effect op de waarneming
Maar ook het landschap met de meeste valkuilen dit zit namelijk zo, de dynamiek van een horizontaal landschap neem de kijker mee naar de horizon. De kijklijnen gaan links en rechts je doek uit.
Dit maakt je landschap dus plat en zorgt voor weinig diepte.
Dit betekend dus dat je je kijker moet proberen te beletten om niet af te dwalen van je schilderij.

in dit voorbeeld heeft de compositie maar weinig diepte vanwege het ontbreken van verticale en diagonale lijnen

De tweede mogelijkheid is een verticale compositie

Hierbij gaat je aandacht naar boven toe, de kijklijnen/ dynamiek is opwaarts. Je oog gaat automatisch inwaarts van onder naar boven. Voor veel beginnende schilders is dit vaak een veilige ontdekking omdat je al snel tot een goede compositie komt. Het grootste nadeel is echter dat niet ieder onderwerp even goed tot zijn recht komt zeker wanneer je wat meer van het landschap wilt laten zien.

in dit voorbeeld zie je een duidelijke opgaande beweging in de kijklijnen. Je oog volgt naar boven

Hoe creëer je dan diepte in je landschap?

In een horizontaal schilderij.
Er zijn een aantal hacks die je kunst toepassen om toch diepte in de schilderij te brengen.
Maak gebruik van éénpuntsperspectief.
Je hebt een verdwijnpunt waar je perspectieflijnen naar toe lopen bijv. een simpel pad of in dit geval een pier die jou als kijker mee neemt in het schilderij.

een verdwijnpunt waar je perspectieflijnen naar toe lopen

Breek de horizontale lijnen op door verticale of diagonale lijnen toe te voegen zoals bijv. het geval is als er bomen (verticale lijnen) of omgevallen bomen op het schilderij voorkomen. Deze breken de horizontale lijn op waardoor je oog niet wegdwaald uit het schilderij.
Deel je verticale lijnen op een onregelmatige manier op

Het komt bijna nooit voor dat verticale lijnen evenveel tussenruimten hebben.
Dit heeft te maken met het feit dat verticale lijnen dichter bij de horizon dichter op elkaar komen te staan. Dit is een optische illusie omdat als we bijv. paaltjes met er in de realiteit evenveel ruimte tussen zit maar in het perspectief veranderd dit. De afstand van paaltjes dichter bij je oog zit meer ruimte tussen en de paaltje die naar je verdwijnpunt lopen hebben juist minder ruimte. Door hier mee te spelen creëer je dus meer diepte.

let op de paaltjes naarmate je meer richting het verdwijnpunt gaat komen de paaltjes dichter op elkaar te staan.

Natuurlijk hoe je de regels van een goede compositie toepast is per situatie anders omdat ook niet ieder landschap hetzelfde is. Het beste inzicht hierin krijg je dan ook in de praktijk, wil je hier meer over weten of ben je nieuwsgierig geworden? Dan nodig ik je uit om je aan te melden voor 1 van mijn plein- air workshops. Zie de volgende link naar het workshop aanbod plein air schilderen